هر آنکه رنگ ما بگیرد به عرش کبریا نشیند



اصول برنامه ریزی

اصول برنامه ریزی


هربار که می خواهم شروع به نوشتن ویا آموزش مطلبی کنم موضوعات  زیادی   را   بررسی می کنم تا  اینکه یکی  را  از بین  آنها  انتخاب  کنم  و  هربار  که موضوع مشخص می شود با خودم می گویم آیا واقعا این مطلب جذاب و مفید است، یا نه...? هر بار با خودم مرور می کنم که شاید این مطلب   برای خودم تکراری است چون بارها و بارها آنها را آموزش داده ام یا در فعالیت های روزمره خودم انجام داده ام وتاثیرات زیادی در آن عایدم شده است.

به همین دلیل برای این شماره از مجله مدل ها و رویکردهای برنامه ریزی را   برای  شما   عزیزان  شرح  می دهم .  برنامه ریزی در زندگی بشر از زمانی جایگاه واقعی خود را پیدا کرد که حجم کارها، فعالیت ها ی افراد و اهداف  مورد نظر آنها    به  سرعت رشد کرد ، در نتیجه بشر پیشرفته  فهمید که   با روش ها ومدل های قدیمی نمی توان به اهداف جدید ، بزرگ وعالی دست یافت.

به همین دلیل اصول برنامه ریزی را طراحی و اجرا نمود.

قبل از اینکه وارد بحث اصلی شویم به این نکته توجه کنید که   بشر پیشرفته و آگاه از برنامه ریزی استفاده می کند و به آن معتقد  است  البته  عده ای  هم  نه اطلاعی از  برنامه ریزی  و  نه   اعتقادی   به   آن دارند

برنامه ریزی زمان محور : فرض کنید به نمایشگاهی  دعوت    شده اید که  در آن نمایشگاه   باید   کسب  و  کار  و  توانایی ها   و   مهارت های خـود  را  به  بینـندگان معرفـی کنیـد  و  زمان بسیـار کـم  و  محدودی  تا آغاز  زمان  نمـایشـگاه  دارید   مثلا سـه رو ز    در این  حالت  شما   باید هرآنچه  نیاز  دارید را  فقط  ظرف   مدت  سـه روز  آماده   کنید  و  هیچ زمانی مازاد بر این ندارید. به همین دلیل اصول برنامه ریزی را طراحی و اجرا نمود.

قبل از اینکه وارد بحث اصلی شویم به این نکته توجه کنید که   بشر پیشرفته و آگاه از برنامه ریزی استفاده می کند و به آن معتقد  است  البته  عده ای  هم  نه اطلاعی از  برنامه ریزی  و  نه   اعتقادی   به   آن دارند

برنامه ریزی زمان محور : فرض کنید به نمایشگاهی  دعوت    شده اید که  در آن نمایشگاه   باید   کسب  و  کار  و  توانایی ها   و   مهارت های خـود  را  به  بینـندگان معرفـی کنیـد  و  زمان بسیـار کـم  و  محدودی  تا آغاز  زمان  نمـایشـگاه  دارید   مثلا سـه رو ز    در این  حالت  شما   باید هرآنچه  نیاز  دارید را  فقط  ظرف   مدت  سـه روز  آماده   کنید  و  هیچ زمانی مازاد بر این ندارید.

در این شرایط شما باید بر اساس برنامه ریزی زمانی عمل کنید و هدف در این سبک رسیدن به خواسته ها در زمان مشخص است و همه ی کارها باید با سرعت زیاد و بعضا با کیفیت کمتر انجام شود. در این شرایط شاید برخی کارها انجام نشود و یا برخی از آنها ناقص بماند و یا حتی فراموش شود، یا به عبارتی دیگر باید بهترین خودمان در کمترین زمان باشیم.

این نوع برنامه ریزی مناسب اوقاتی است که باید در کوتاهترین زمان بهترین و بیشترین کارها را انجام دهیم.

برنامه ریزی هدف محور : در این سبک برنامه ریزی فقط رسیدن به هدف مهم است نه زمان آن، یعنی برای شما مهم است که به خواسته ی خود برسید حال می خواهد یکسال زمان ببرد یا دو سال فرقی نمی کند مهم این است که به هدف دست یابید.

مثلا کنکوری را که می بینم هدف قبولی در رشته ی پزشکی را دارند اما پس از عدم قبولی در سال  اول  کنکور   هدف خود را رها می کنند و فقط به دانشگاه می روند  در عین حال اگر هدف آنها واقعی باشد و به مـفهوم و ارزش هـدف پی برده باشند شاید هرگز یکسال را برای رسیدن به هدف معین نکــنند و بـا یـک برنامه ریزی دو و یا حتی سه ساله  به هدف خود برسند  پس اگر هدف مهم باشد دیگـر زمان اهمیت چندانی در این نوع برنامـه ریزی ندارد. عده زیـادی از کارآفرینان و علامنـدان به موفقیت هم، چون با این سبک برنامه ریزی آشــنایی ندارند،پس از یک یا دو بار شـکست دست از تلاش می کشند. چون در زمان ذهنی خود به نتیجه نرسیده اند، خلاصه اینکه اگر به طور  مثال  هدف ثروتمند شدن باشد دیگر زمان اهمیت چندانی ندارد مهم این است که شـما ثروتمـند شوید چه یکساله چه ده سـاله پس باید برنامه ریزی هایتان بر مبنای هدف باشد نه زمان.

برنامه-زمان:
این نوع برنامه ریزی یکی از جامع ترین وجالبترین و دشوار ترین (در برخی شرایط) نوع برنامه ریزی است .

در این حالت شما باید در یک زمان مشخص و معمولا کوتاه (اگر برنامه ریزی کوتاه نباشد هدف محور است) به یک نتیجه مشخص و واحد برسید (که معمولا  هدف بزرگی است ) به طور مثال فرض کنید یکی از دوستان صمیمی شما  روز  قبل از  عروسی اش  به شما اطلاع می دهد و از شما دعوت می کند درجشن او که در یک شهر دیگر برگزار می شود شرکت کنید  و اصرار هم می کند که  حتما حضور داشته باشـید.
در این شرایط شما باید همه کارهای لازم برای شرکت در یک جشن و همچنین برای یک سفر را ظرف چند ساعت انجام دهید خوب قطعا شما نمی توانید بدون داشتن یک لباس آراسته در این مهمانی شرکت کنید پس باید تهیه لباس خرید یا اتوشویی تهیه هدیه خرید بلیط جمع کردن وسایل سفر و غیره را ظرف دو یا سه ساعت انجام دهید در این روش شما باید از برنامه ریزی به سبک هدف زمان استفاده کنید این سبک مناسب انجام کارهای بزرگ در زمان های کوتاه است که یادگیری و تمرین زیادی نیازدارد.

انواع دیگری از برنامه ریزی مانند برنامه ریزی بر اساس منابع و نیروی انسانی و غیره نیز وجود دارد که مناسب اهداف کسب و کارهای بزرگ است و به صورت تخصصی به مدیران ارشد شرکت ها آموزش داده می شود که با استفاده از آنها می‌توان بهتر برنامه‌ریزی کرد و به اهداف بهترین نیز رسید .

استاد محمد رضا صادقی

محقق و مدرس کارآفرینی